Araç Alırken Hangi Belgeler İstenmeli? Evrak Kontrol Listesi

İkinci el araç alımında fiziksel kontroller kadar evrak kontrolü de önemlidir — hatta bazı durumlarda daha önemlidir. Boyalı bir panel 8 bin TL, ama üstünde rehin olan bir araç sizi aylarca avukat masrafına sokabilir. İşte eksiksiz evrak kontrol listesi.

1. Araç Ruhsatı (Tescil Belgesi)

Zorunlu. Bakılacak noktalar:

• Sahip adı satıcıyla birebir aynı mı?
• Şasi numarası araç üzerindeki numarayla aynı mı?
• Motor numarası eşleşiyor mu?
• Son tescil tarihi — araç kaç kez el değiştirmiş?
• Plaka tarihi — aracın tescil ili ile satıcının şehri aynı mı? Değilse neden?

Ruhsatsız araç satılmaz. "Fotokopisi var, aslı noterde" bahanesi oyalamacadır.

2. Kimlik ve Vekaletname (gerekiyorsa)

Satıcı ruhsat sahibi değilse vekaletname şarttır. Vekaletnamenin:

• Noter onaylı olduğunu
• Satış yetkisi verdiğini (sadece "kullanma" değil)
• Süresinin dolmadığını doğrulayın.

Kimlik T.C. kimlik kartı ile karşılaştırılmalı.

3. TRAMER Hasar Raporu

e-Devlet üzerinden "Sigorta Hasar Sorgulama" ile çekilir. Kontrol:

• Pert kaydı var mı? (Pert çıkarsa kesin veto)
• Ağır hasar kaydı kaç kez?
• Toplam hasar bedeli aracın piyasa değerinin %30'unu aşıyor mu?
• Son 2 yıl içinde yeni hasar var mı?

Küçük bir tampon darbesi (3–5 bin TL) normaldir. 30 bin TL üstü kayıtlar detaylı incelenmeli.

4. Trafik Cezası ve MTV Borç Sorgusu

e-Devlet "Motorlu Taşıtlar Vergi Borcu Sorgulama" ve "Trafik Cezası Sorgulama" üzerinden. Ödenmemiş MTV araç üstünde kalır — satın alsanız da borç size geçer. Noter zaten çoğu durumda ödenmeden devir yapmaz ama siz önceden kontrol edin.

5. Rehin / Haciz Sorgusu

e-Devlet "Araç Rehin Sorgulama" ile. Banka rehni, SGK haczi, icra haczi olan araç satılamaz. Görünse bile noter devir yapmayacaktır. Önceden öğrenip zaman kaybetmeyin.

6. Periyodik Muayene Raporu

Araç muayeneden geçti mi, ne zaman, sonucu nedir? "Hafif kusurlu" ifadesi aracın bazı eksikleri olduğunu gösterir. Son muayene raporunu TÜVTÜRK üzerinden doğrulayın.

7. Servis Kayıtları

Yetkili servis geçmişi olan araçlar %5–10 daha değerlidir. Servis defteri fiziksel olmasa bile servisin kayıt sistemine şasi numarasıyla sorulabilir. BMW için BMW Türkiye, Mercedes için Mercedes-Benz Türkiye bayilerinden yardım alınabilir.

8. Kasko Eksper Raporu (varsa)

Bazı araçlarda satıcı elinde güncel kasko eksper raporu vardır. Bu altın değerinde bir belgedir — aracın o tarihteki durumu fotoğraflı olarak kayıtlıdır.

9. Lastik ve Fren Faturası (varsa)

4 lastik değişimi 20–30 bin TL tutar. Son 1 yılda değişmiş lastik faturası pazarlıkta sizin lehinizedir (değişmesi gerekmez).

10. Önceki Satın Alma Sözleşmesi veya Faturası

Kurumsal alımlarda satıcının aracı nereden ve kaça aldığı faturasını görmek güven artırır. Özellikle galerici iseniz bu rutin bir istektir.

Pratik Kontrol Listesi (Görüşmeye Giderken)

• Telefonunuzda OtoSonar analizi hazır olsun
• e-Devlet mobil uygulamasında TRAMER ve rehin sorgusu yapılmış olsun
• Boya kalınlık ölçer (veya ekspertiz randevusu) hazır olsun
• Ruhsat ve kimlik fotoğrafı kontrol edilmiş olsun

Özet

Evrak kontrolü bir saatlik iştir ama sizi yıllarca sürecek hukuki sorunlardan korur. "Tanıdık satıyor, evrak ne gerek var" demeyin — arkadaşınız bile olsa belge belgedir.

Tüm bu süreci daha hızlı yapmak için OtoSonar'a kayıt olup analiz aracını deneyebilirsiniz.